Giúp người trẻ bình tâm trên mạng xã hội

Cập nhật 07/01/2019 - 15:06
Thời gian gần đây, giới trẻ nhiệt tình tham gia phản biện xã hội trên hầu khắp các diễn đàn, trang mạng.

Nhà trường cần thiết kế và thực hiện các chuyên đề trong giờ chào cờ hoặc các buổi nói chuyện riêng biệt với các chủ đề liên quan đến nhận thức và chia sẻ quan điểm cá nhân trên mạng xã hội.

Không thể phủ nhận những ý kiến đóng góp tích cực của cộng đồng những người trẻ. Tuy vậy, vẫn có không ít hiện tượng phản biện chưa thoả đáng, tác động chưa tốt đến dư luận.

Người trẻ có ý thức hướng đến một xã hội nhân văn

Do một phần tính chất công việc là giảng dạy đại học và giảng dạy phổ thông, tôi thường có cơ hội tiếp xúc nhiều với các bạn trẻ, cả ở ngoài sinh hoạt cuộc sống thực lẫn trên giao diện các trang mạng xã hội. Dù trong bối cảnh không gian nào, tôi cũng nhận thấy các bạn trẻ thường dành mối quan tâm nhất định đến các vấn đề xã hội.

Nhìn từ góc độ giáo dục, tôi cho rằng đây là một tín hiệu tích cực, đáng mừng. Điều đó cho thấy các bạn trẻ luôn có ý thức hướng đến một xã hội tốt đẹp – nơi mà ở đó những giá trị nhân văn, những đạo lý truyền thống được đề cao, những cái chưa đẹp, những điều trái tai gai mắt bị lên án và tẩy chay.

Các bạn mạnh dạn chia sẻ quan điểm cá nhân, đóng góp tiếng nói của bản thân vào bức tranh sinh hoạt cộng đồng. Các bạn ý thức bản thân là người trong cuộc, chứ không phải là kẻ đứng ngoài, khước từ những không gian sống. Tôi nghĩ, cần tạo điều kiện hơn nữa để khuyến khích người trẻ đóng góp suy nghĩ cá nhân cho xã hội.

Việc quan tâm đến các vấn đề xã hội là góp phần phản biện và chia sẻ những góc nhìn của bản thân lại càng tốt hơn nữa. Tuy vậy, trong nhiều tình huống, có thể một bộ phận các bạn trẻ đã tỏ ra có phần nôn nóng trong việc nắm bắt câu chuyện, các bạn mang nhiều thành kiến, bức xúc khó chịu khi đánh giá vấn đề.

Có những trang cá nhân chỉ dày đặc những câu chữ chửi bới, ngôn ngữ có phần kích động, tiêu cực. Đó là do trẻ chưa có nhận thức đầy đủ. Muốn có nhận thức đầy đủ, theo tôi, rất cần sự bình tâm.

Nếu những ý kiến chúng ta đưa ra được kết luận từ sự bình tâm của chính các bạn, thì sự phản biện mới thật sự hữu ích. Chúng ta chỉ có thể và chỉ nên tranh luận khi chúng ta hiểu thật rõ bản chất của câu chuyện đang bàn đến.

Phụ huynh quan tâm, nhà trường nhắc nhở

Để phát huy tính tích cực và hạn chế những tình huống chưa hay từ việc phản biện xã hội của người trẻ, cá nhân tôi cho rằng trách nhiệm thuộc về không những của bản thân người trẻ, mà cả gia đình lẫn nhà trường.

Phụ huynh cần lưu ý thường xuyên theo dõi các câu chuyện mà trẻ chia sẻ để hướng dẫn các bạn nhận thức đúng đắn các sự việc xảy ra. Nếu trẻ nhìn nhận đúng bản chất của sự việc thì nên khuyến khích các bạn đưa ra những phân tích thuyết phục, những giải pháp mang tính xây dựng, đóng góp tiếng nói của người trẻ vào việc giải quyết vấn đề. Từ đó phát huy thái độ dấn thân của người trẻ đối với xã hội.

Nhưng nếu trẻ chưa có cái nhìn chính xác, toàn diện về vấn đề thì rất cần dành thời gian trao đổi để trẻ hiểu rõ hơn tính chất của câu chuyện. Về lâu dài, cần hình thành và tập dần ở trẻ thói quen tìm hiểu thật rõ các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống. Cần để trẻ nhận thức được rằng nếu không nắm bắt ngọn ngành bất kỳ một sự việc nào thì những nhận định của chúng ta chỉ là những ý kiến phiến diện, một chiều.

Phụ huynh cần tập dần cho trẻ thái độ bình tâm khi tiếp nhận một vấn đề bất kỳ trong cuộc sống. Sự bình tâm giúp cho chúng ta có độ dừng, độ lùi đủ để lựa chọn những từ ngữ phù hợp với sự tranh luận, vốn thường nặng về sự hùng biện, và mang tính chất trái chiều. Thật khó để đối phương có thể chấp nhận lắng nghe sự hồi đáp của chúng ta nếu những phản biện của chúng ta được chuyên chở bởi những câu chữ kích động, thiếu tôn trọng.

Ở trường học, thầy cô giáo cũng cần lồng ghép trong các giờ giảng chuyên môn hoặc giờ sinh hoạt lớp, các nội dung liên quan đến phản biện xã hội sao cho văn minh, lịch sự, hữu ích, hiệu quả. Trẻ cần ý thức được việc sử dụng ngôn từ chuẩn mực cũng là một hình thức cho thấy giá trị của lời phản biện.

Ở phương diện tổ chức, nhà trường cần thiết kế và thực hiện các chuyên đề trong giờ chào cờ hoặc các buổi nói chuyện riêng biệt với các chủ đề liên quan đến nhận thức và chia sẻ quan điểm cá nhân trên mạng xã hội.

Theo Trần Xuân Tiến/thegioihoinhap.vn/TGTT